Kaynaklı rehber · 21 Eylül 2026
Türkiye’de yapay zekâ meslekleri ve danışmanlık alanları
Durmuş Ali Tamer · Kıdemli BT Proje Uzmanı
Yapay zekâ alanında çalışmak isteyen biriyle kurumuna AI danışmanı arayan bir yönetici aynı soruyu sormaz. Bu rehber, Türkiye’deki ilgiye dair yayımlanmış verileri açıklar ve farklı rolleri hangi ihtiyaca yanıt verdiklerine göre karşılaştırır.
Türkiye’de hangi AI aramaları dikkat çekiyor?
Google’ın 6 Aralık 2024 tarihli Türkiye açıklamasına göre yapay zekâ ile ilgili aramalar %120 arttı. “Yapay zeka mühendisliği maaşı” sorgusunda %5000’den fazla artış bildirildi; kurs ve iş aramalarındaki yükseliş de vurgulandı. Bunlar belirtilen dönemin büyüme verileridir. Aylık arama sayısı veya danışmanlık hizmetleri arasında bir popülerlik sıralaması değildir. Google’ın 2024 açıklaması
Google’ın 2025 Türkiye Year in Search listesinin Aramalar kategorisinde Gemini ilk sırada yer aldı. Bu liste yükselen arama trendlerini gösterir; Gemini danışmanlığının en çok satın alınan hizmet olduğunu söylemez. 2025 arama trendleri
Meslek talebi bize ne söylüyor?
LinkedIn News Europe’un 2025 Türkiye listesi, son üç yılda hızlı büyüyen iş alanları arasında yapay zekâ mühendisliğine yer veriyor. World Economic Forum’un 2025 raporunda ise AI ve büyük veri, 2030’a kadar önemi en hızlı artması beklenen beceriler arasında. LinkedIn bulgusu Türkiye’deki meslek hareketliliğine, WEF bulgusu küresel işveren beklentilerine ilişkindir. İkisi de Türkiye Google aramalarının hacim sıralaması değildir. LinkedIn Türkiye, WEF 2025
Hangi rol hangi ihtiyaca yanıt verir?
Aşağıdaki sıra popülerlik sıralaması değildir. Görev tanımları kuruma ve projeye göre değişebilir.
Yapay zekâ mühendisi ve makine öğrenmesi uzmanı
Model geliştirme, değerlendirme ve uygulama entegrasyonu gibi teknik görevler üstlenir. LinkedIn’in Türkiye 2025 listesinde AI mühendisliği yer alır. Bu bulgu, Google’daki danışmanlık arama hacmini göstermez.
Hangi ihtiyaçta? Ürüne model entegre etmek veya model performansını değerlendirmek isteyen teknik ekipler.
Veri analisti, veri bilimci ve iş zekâsı uzmanı
Verinin karar için kullanılabilir hâle gelmesine katkıda bulunur. Bu rollerin kapsamı farklıdır: iş zekâsı metrik ve raporlamaya, veri bilimi modelleme ve analitik yöntemlere ağırlık verebilir.
Hangi ihtiyaçta? KPI tanımları, veri kalitesi, raporlama ve analitik ihtiyaçları olan kurumlar.
İlgili danışmanlık kapsamını inceleyinYapay zekâ danışmanı ve AI strateji danışmanı
İş ihtiyacını kullanım senaryosuna, pilot kapsamına ve uygulama planına dönüştürür. Teknik geliştirme ekibi ile karar vericiler arasında amaç, maliyet ve başarı ölçütlerinin netleşmesine yardımcı olur.
Hangi ihtiyaçta? AI yatırımına nereden başlayacağını veya pilotları nasıl değerlendireceğini belirlemek isteyen yöneticiler.
İlgili danışmanlık kapsamını inceleyinAI orchestrator ve otomasyon uzmanı
Modellerin, araçların ve insanların iş akışındaki görevlerini düzenler. Hata yönetimi, işlem yetkileri, çıktı doğrulama ve insan onayı bu kapsamın parçalarıdır. AI orchestrator ifadesi her kurumda aynı görev tanımına sahip değildir.
Hangi ihtiyaçta? Tekrarlayan çok adımlı işleri izlenebilir bir akışla yürütmek isteyen ekipler.
İlgili danışmanlık kapsamını inceleyinAI yönetişimi ve risk yönetimi sorumlusu
AI kullanımının sorumluluklarını, onaylarını ve izlenmesini düzenler. NIST AI RMF bu alandaki çalışmalar için bir başvuru çerçevesidir. Çerçevenin varlığı, bu unvanın Türkiye’de arama sıralamasındaki yerini kanıtlamaz.
Hangi ihtiyaçta? Birden fazla AI uygulamasını ortak kurallarla yönetmek isteyen kurumlar.
İlgili danışmanlık kapsamını inceleyinAI güvenliği uzmanı
Veri ifşası, modele yönelik yanıltıcı talimatlar, araç yetkileri ve çıktıların güvenli kullanımı gibi riskleri inceler. OWASP’ın LLM risk listesi bu değerlendirmede yararlı bir kaynaktır. Güvenlik testi ile kontrol planlaması farklı çalışma kapsamlarıdır.
Hangi ihtiyaçta? Belgelere erişen veya dış sistemlerde işlem yapan AI uygulamaları geliştiren ekipler.
İlgili danışmanlık kapsamını inceleyinAI ürün yöneticisi ve AI iş geliştirme uzmanı
Müşteri problemini, ürün değerini ve ticari uygulanabilirliği ele alır. Ürün yöneticisi ürünün önceliklerini ve başarısını izlerken iş geliştirme yeni pazar, müşteri ve ortaklık fırsatlarına odaklanabilir.
Hangi ihtiyaçta? AI tabanlı bir hizmet fikrini değerlendirmek veya yeni pazara taşımak isteyen ekipler.
İlgili danışmanlık kapsamını inceleyinDijital dönüşüm danışmanı
Teknoloji, süreç ve organizasyon değişikliklerini ortak bir yol haritasında birleştirir. AI, veri altyapısı ve otomasyon seçenekleri iş hedefleri ve uygulama kapasitesiyle birlikte değerlendirilir.
Hangi ihtiyaçta? Dijital projelerini önceliklendirmek ve sonuçlarını ölçmek isteyen kurumlar.
İlgili danışmanlık kapsamını inceleyinDanışman seçerken ne sorulmalı?
- Hangi iş sorunu çözülecek ve başlangıç durumu nasıl ölçülecek?
- Çalışmanın sonunda hangi somut çıktılar teslim edilecek?
- Veriye kim erişecek, hangi işlemlerde insan onayı aranacak?
- Örnek çalışmalar hangi rolü ve hangi sonuçları gerçekten belgeliyor?
- Pilot başarısız olursa hangi noktada durulacak veya yaklaşım değiştirilecek?
AI yönetişimi, güvenlik ve iş geliştirme gibi başlıkların aynı projede buluşması mümkündür. Bununla birlikte tek bir unvan, bütün teknik ve hukuki uzmanlıkların yerine geçmez. İşin kapsamına göre görevleri ve uzman ihtiyaçlarını açıkça belirlemek gerekir.
Bu sitedeki çalışma odağım
Proje yönetimi, iş geliştirme ve iş zekâsı deneyimimle AI kullanım senaryolarını, insan denetimli iş akışlarını ve karar süreçlerini birlikte ele alıyorum. Mesleklerin burada açıklanması, hepsini kendi unvanım olarak kullandığım anlamına gelmez. Deneyimimi ve çalışma örneklerini hakkımda ve çalışmalar sayfalarında inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar ve kapsam
Rehber 21 Eylül 2026’da incelenen, 2024 ve 2025 dönemlerine ilişkin kaynaklara dayanır. 2026 yılına ait tam yıl arama sıralaması sunmaz. Rol açıklamaları, kaynaklar ve çalışma deneyimi ışığında hazırlanmış editoryal değerlendirmelerdir.